'Vorwerk Waldhof' w Eckerberger Wald (Las Arkoński)

Chciałabym Wam przybliżyć historię nieistniejącego gospodarstwa w Eckerberger Wald (Las Arkoński), należące do zabudowań Gut Eckerberg, dokładniej mowa będzie o 'Vorwerk Waldhof' folwarku 'Leśny Dwór'

Fragment mapy z 1857 roku.

Umiejscowiony na wzgórzu, wśród rosnącego wówczas lasu sosnowego ( stąd możliwe że wzięła się jego nazwa), w okolicy drogi prowadzącej do ówczesnej wsi Wussow (Osów) oraz leśnej drogi przecinającej Eckerberger Wald (Las Arkoński) w kierunku późniejszej Eckerbergstrasse (Arkońska).

Fragment mapy z 1888 roku.
Na czerwono zaznaczyłam Folwark 'Leśny Dwór', zaś na żółto -cegielnia.

Majątek posiadał na swoim terenie dwa domy mieszkalne oraz budynek gospodarczy. Zamieszkiwało w nim 22 mieszkańców - dzieci, kobiet i mężczyzn (1871r.) wraz z głównym - gospodarzem. Folwark zajmował się m.in. uprawą rolną, ale również wytwarzał cegłę, poprzez posiadaną cegielnię. Gospodarze folwarku zajmowali się uprawą żyta, pszenicy, jęczmienia, owies, koniczyny i ziemniaków. Produkując około 400 ton surowców. Gospodarstwo posiadało również zwierzęta niezbędne do funkcionowania kompleksu i dostarczeniu pożywienia domownikom, m.in. konie, kury, świnie.

Fragment dokumentów z 1924 roku . AP Szczecin.

Folwark wraz z cegielnią stanowił własność majątku Gut Eckerberg , co rocznie w formie podatku odprowadzało około 3 tys.m2 swoich upraw i wyrobów na rzecz władz w Wussow (Osów), w przeciwieństwie do pozostałych części majątku Gut Eckerberg. Sytuacja zmieniła się w 1874 roku po przejęciu przez nowych właścicieli, nieruchomość połączono administracyjnie pod majątek Gutes Friedrichshof ( okolice dzisiejszej ulicy Wojska Polskiego).

Akta pomiarowe gruntów do dzierżawy Osów -
Fragment z dokumentów AP Szczecin dot. Eckerberg. 1920.

Do folwarku należała pobliska cegielnia, w której w ciągu roku wytwarzano 300-400 tys cegieł, a surowiec (piasek, żwir, glinę) do ich wytwarzania wydobywano z okolic Waldhof i Eckerberger Wald (Las Arkoński). Liczne wzmianki z tamtych czasów w książkach poświęconych bogatej faunie Eckerberg i okolic , wspominają o przekształceniach terenu w czasie wydobywania surowców dla Ziegelei Waldhof ( Cegielnia Waldhof), na wzgórzach Eckerberg. Cegielnia znajdowała się po drugiej stronie drogi w kierunku wsi Wussow (Osów), późniejszej Wussower Strasse (ulica Chopina). Znajdowało się tam kilka budynków do składowa materiału i wytwarzania cegieł.

W XIX wieku majątek Gut Eckerberg wraz z folwarkiem Waldhof oraz cegielnią, jako własność miejska został rozparcelowany i sprzedany w prywatne ręce, m. in. był własnością rodziny Kuglerów. To był czas, w którym niestety majątek powoli popadł w runię, rodzina Kuglerow nie podołała tak dużemu i rozległemu terenowi jaki podlegał pod Gut Eckerberg. W 1874 roku zarząd 'Bauvereins Westend Stettin', zakupił majątek Eckerberg, w tym Folwark 'Leśny Dwór' Nowi właściciele (wspólnicy spółki Bauvereins Westend Stettin'), skupili swoją uwagę i środki głównie w majątek nad Syrenimi Stawami. Pierwsza około 1910-12, przestała działać cegielnia, ustępując rozwijającym się prężnie innym lokalnym cegielniom. A 'Vorwerk Waldhof' jeszcze istniał w pierwszych latach 1926 roku jako już stary dwór, niestety z czasem zapomniany i opuszczony,popadł w ruinę.

A kiedy mógł powstać? Z dokumentów przejęcia całego Eckerberg przez firmę Bauvereins Westend Stettin, padło stwierdzenie istnienie zabudowań Gut Eckerberg, w tym 'Waldhof', na około 60 lat, dawało by to rok mniej więcej 1811 rok .

Niestety nie zachowały się żadne fotografie czy chociażby litografie folwarku, jedynie mapy, na których odznaczono 'Vorwerk Waldhof'.