animacja Wieży Quistorpa

Cyfrowe ożywienie ruin – animacja Wieży Quistorpa autorstwa Anny Koc

W 2023 roku powstała niezwykła animacja komputerowa przedstawiająca jeden z najbardziej intrygujących zabytków Szczecina – Wieżę Quistorpa w Lasku Arkońskim. Autorką projektu jest szczecinianka Anna Koc, pasjonatka historii miasta oraz administratorka facebookowej grupy „Historyczny Niemierzyn/Nemitz Arkońskie”, związana także z popularną społecznością „Szczecin znany i historyczny”.

Film jest już drugą tego typu rekonstrukcją 3D przygotowaną przez autorkę. Na początku lutego prezentowana była jej wcześniejsza praca – animacja pokazująca, jak w czasach świetności wyglądał most nad Rusałką w parku Kasprowicza.przeczytaj więcej Tym razem Anna Koc przeniosła widzów w okolice Lasku Arkońskiego, gdzie do dziś stoją tajemnicze ruiny dawnej wieży widokowej. 

Lot wokół wieży i wirtualna podróż do jej wnętrza

W animacji kamera swobodnie okrąża 45-metrową wieżę, pozwalając zobaczyć ją z każdej strony. Widz może również zajrzeć do środka budowli – do dawnej restauracji oraz klatki schodowej prowadzącej na taras widokowy. Dzięki technologii modelowania 3D powstaje sugestywna wizja tego, jak obiekt mógł wyglądać w czasach swojej świetności.

Model przygotowano na podstawie materiałów z Archiwum Państwowego w Szczecinie oraz licznych historycznych fotografii, co pozwoliło na możliwie wierne odtworzenie detali architektonicznych.

Monument ku pamięci filantropa

Wieża widokowa została wzniesiona w 1904 roku z inicjatywy szczecińskiego przedsiębiorcy Martina Quistorpa. Budowla miała upamiętnić jego ojca – Johannesa Quistorpa, jednego z najbardziej znanych szczecińskich filantropów i fundatorów wielu inwestycji miejskich.

Projekt przygotował berliński architekt Franz Schwechten, twórca wielu znanych budowli w Cesarstwie Niemieckim, m.in. Kościoła Pamięci Cesarza Wilhelma w Berlinie czy Zamku Cesarskiego w Poznaniu. W Szczecinie zaprojektował także Dom Koncertowy.

Wieża była interesującym przykładem eklektycznej architektury historyzującej.

• Dolną kondygnację zaprojektowano w stylu neoromańskim.

• Górną część utrzymano w stylu neogotyckim.

Narożniki wieży zdobiły monumentalne rzeźby symbolizujące przemysł i handel. Ich autorem był wybitny rzeźbiarz Ludwig Karl Manzel, twórca m.in. słynnej szczecińskiej Sediny oraz rzeźby „Walka Centaura”, która do dziś stoi przed Muzeum Narodowym w Szczecinie. Manzel wykonał także popiersie Johannesa Quistorpa, umieszczone przy wejściu do wieży.

Na parterze funkcjonowała kawiarnia, natomiast największą atrakcją był oczywiście taras widokowy na wysokości 45 metrów, z którego rozciągała się panorama miasta i okolicznych lasów.

Piorun nad wieżą

W historii obiektu zapisało się dramatyczne wydarzenie opisane przez Marka Łuczaka w książce „Szczecin Niebuszewo, Niemierzyn”.
7 kwietnia 1914 roku o godzinie 16:30 w zwieńczenie wieży uderzył piorun.

Zniszczeniu uległa szklana kopuła na szczycie oraz fragment górnego balkonu o długości około czterech metrów. Cegły z rozbitej konstrukcji spadły w lesie nawet 300 metrów od budowli. Jeszcze w tym samym roku przeprowadzono remont, instalując – jak się okazało – niezbędny piorunochron.

Wojna i tajemnicze zniszczenie

W czasie II wojny światowej wieża została zmilitaryzowana. Dokładne okoliczności jej zniszczenia pozostają jednak niejasne. Wiadomo jedynie, że w 1945 roku, pod koniec wojny, budowla zamieniła się w ruiny.

Po wojnie obiekt stopniowo niszczał. Dewastacja oraz roślinność, której korzenie rozsadzają mury, przyczyniły się do dalszej degradacji konstrukcji.

Zaginiona rzeźba

Ciekawą historię mają także rzeźby Manzla zdobiące narożniki wieży. Jedna z nich – alegoria handlu przedstawiająca kobietę w powłóczystych szatach z nagim dzieckiem – została zrzucona z narożnika i dziś stoi przy ruinach.

Druga rzeźba, ukazująca siedzącego mężczyznę z dzieckiem, jeszcze w 1995 roku leżała przy południowej arkadzie wieży. Później jednak zaginęła w tajemniczych okolicznościach. Sprawa jest tym bardziej zagadkowa, że ważącej kilka ton rzeźby nie można było usunąć bez ciężkiego sprzętu.

Co ciekawe, właśnie w 1995 roku ruiny wieży stały się scenerią jednej ze scen strzelaniny w kultowym filmie „Młode wilki”.

Nowe życie w cyfrowej przestrzeni

Choć wieża od ponad 80 lat pozostaje ruiną, dzięki pasji i pracy Anny Koc można zobaczyć ją ponownie – choćby w świecie cyfrowym. Jej animacja pokazuje, jak ogromny potencjał mają rekonstrukcje 3D w popularyzowaniu historii miasta.

Ruiny wieży wciąż stoją w Lasku Arkońskim i są jedną z najbardziej rozpoznawalnych ciekawostek tego miejsca. W 2022 roku jeden z projektów Szczecińskiego Budżetu Obywatelskiego zakładał uporządkowanie terenu wokół obiektu. Prace zakończono w 2025 roku, choć w znacznie skromniejszym zakresie niż pierwotnie planowano.

Animacja Anny Koc przypomina jednak, że nawet zniszczone zabytki mogą odzyskać swój dawny blask – choćby w wirtualnej rekonstrukcji.