Arkońska 11-13a - od wioskowego gospodarstwa po miejski blok .

 

Budynek w takim kształcie, jaki dziś mijamy przy Arkońskiej 11-13a, powstał niecałe 85 lat temu. Wcześniej stał tu dom otoczony ogrodem , a cała historia miejsca sięga końca XIX wieku. Ale zacznijmy od początku...

Pierwsze archiwalne wzmianki pojawiają się w 1883 roku, kiedy to Pan Julius Karow złożył dokumenty dotyczące rozbudowy swojej stodoły na posesji przy Dorfstrasse 11 (dzisiejsza Arkońska 11). Na działce stał już dom i niewielki punkt sklepowy .

Dom Pana Julius Karow, Dorfstrasse 11 Nemitz, z wejściem do sklepu z materiałami.

Posesja Pana Julius Karow z planem przebudowy stodoly.

Karow handlował materiałami, ale jego rola w lokalnej społeczności była znacznie większa - pełnił funkcję „Gemeindevorstehera”, czyli swoistego burmistrza gminy Nemitz. W tamtym czasie taka funkcja oznaczała bardzo wiele: nie tylko zarządzał sprawami codziennymi mieszkańców (od podatków, przez utrzymanie porządku, aż po decyzje gospodarcze), ale też reprezentował całą gminę wobec władz wyższego szczebla. To była osoba, do której szło się z każdym problemem - trochę burmistrz, trochę sołtys, trochę mediator. Nic więc dziwnego, że podpis Karowa znajdziemy w wielu dokumentach z końca XIX i początku XX wieku związanych z Nemitz.

Plany Warsztatu samochodowego, w miejscu starej stodoly.

Swój detaliczny sklep z materiałami prowadził do 1914 roku. Potem zajął się już tylko gospodarstwem, a w 1918 roku przeprowadził się do Trzebiatowa (Treptow a. R.), choć do 1921 roku pozostał właścicielem posesji. Gdy wyjechał, wynajął swoją własność dwóm osobom:

Maxowi Kanietky - właścicielowi hurtowni piwa i napojów przy Grüne Schanze 16 (dzisiejsza Dworcowa), oraz Roderichowi Eichelowi - nauczycielowi.

Plan z 1937 roku na którym zaznaczono nowy blok,ale również widać zarysowane stare zabudowania przy Eckerbergstrasse 11.

Panowie długo jednak przy Eckerbergstrasse 11 (Arkońska 11) nie mieszkali. W 1922 roku Karow sprzedał ziemię drukarzowi książek Carlowi Meisterowi. Meister nie otworzył tu jednak prawdziwej drukarni - w dawnej stodole urządził raczej składzik drukarski, czyli niewielkie zaplecze do przechowywania i drobnej obróbki materiałów, a nie tętniące życiem wydawnictwo.

W przybliżeniu : niebieskie kropki to stare zabudowania przy Eckerbergstrasse 11, żótta linia to nowy przebieg Eckerbergstrasse/ Arkońska, czerwona kropka to blok przy Eckerbergstrasse 11-13.

Od 1923 do 1938 roku właścicielem był Gustav Anscheit, zajmujący się naprawą samochodów i handlem częściami . W miejscu dawnej stodoły powstał warsztat, który działał aż do połowy 1937 roku.

Wtedy pojawił się nowy gospodarz - Wilhelm Sabban, właściciel firmy budowlanej przy Dunkerstrasse 9 (dzisiejsza ul. Konopnickiej). Właśnie w tym czasie ulica Eckerbergstrasse (Arkońska) przechodziła modernizację - poszerzano jezdnię, budowano kanalizację i chodniki . Niestety, część posesji została „zagarnięta” pod drogę, a wszystkie stare zabudowania zrównano z ziemią. Na ich miejscu w sierpniu 1938 roku oddano nowy budynek mieszkalny dla 16 rodzin . Rok później, na tyłach posesji, stanął ciąg 16 garaży z domkiem dla dozorcy/stróża. Całość została ogrodzona, a pierwsi lokatorzy wprowadzili się pod koniec 1938 roku. Ambitny Sabban miał apetyt na więcej, na początku 1941 roku planował budowę kolejnego, mniejszego budynku (dla 10 rodzin) tuż za garażami. Choć posiadał już stosowne zezwolenia, inwestycji nigdy nie rozpoczął.

Kropki: niebieski- Eckerbergstrasse 11-13; żółta dom stróż; zielona- garaże.

Dziś budynek przy Arkońskiej 11-13a wciąż zachwyca. Jego prosta bryła i jednocześnie nietuzinkowe detale przyciągają uwagę każdego przechodnia. Bo choć zielone okiennice zostały odnowione i dodają uroku, to jednak najbardziej przykuwają wzrok reliefy nad wejściami do klatek schodowych - małe dzieła sztuki, które nadają całości wyjątkowego charakteru .Zamiast wioskowej stodoły i ogrodu mamy elegancki blok, który już od prawie 85 lat jest świadkiem historii i miejskich przemian.