Leśniczówka Arkońska – Forsthaus Eckerberg

Historia i budowa

Leśniczówka Arkońska, znana też jako Forsthaus Eckerberg, wzniesiona została w latach 1878–1879 na zboczu wzgórza Eckerberg, w sercu dzisiejszego Lasku Arkońskiego. Usytuowana była przy brukowanej drodze prowadzącej od dawnej leśniczówki Steinfurter Mühle (obecnie okolice kąpieliska Arkonka) w kierunku Osowa, czyli dzisiejszej ulicy Chopina.

 Okres międzywojenny – lokal wypoczynkowy

W czasach niemieckich międzywojennych funkcjonowała tutaj popularna kawiarnia-restauracja z przeszkloną werandą i dużym ogrodem, mieszcząca nawet 400 gości jednocześnie. Usytuowana w malowniczym sosnowym lesie, przyciągała spacerowiczów wędrujących do pobliskiej Wieży Quistorpa, oferując wiele piw i win. Budynek zamieszkiwało około siedem osób, zazwyczaj leśnicy i personel gastronomiczny.

 Wojna i upadek

Podczas II wojny światowej zabudowania uległy poważnym uszkodzeniom, a wkrótce po 1945 roku – całkowitej dewastacji. Budynek został rozebrany, a na jego miejscu pozostawiono jedynie fragmenty murów z głazów, części tarasowych arkad, zasypane piwnice, pozostałości schodów, a nawet schron przeciwlotniczy i fragment posadzki brukowej.

 Pozostałości dziś

Obecnie, wędrując po Lesie Arkońskim, można natrafić na resztki dawnej budowli: kamienne fragmenty ścian, arkady tarasowe, schody i piwnice – częściowo ukryte pod liśćmi i humusem. Miejsce to jest odnajdywane przez pasjonatów historii i miłośników geocachingu.

 Postać zarządcy – rodzina Retzlaff

W okresie I wojny światowej i międzywojnia Forsthaus Eckerberg zarządzał Eduard August Conrad Retzlaff, mieszkający tam wraz z rodziną. Jego historia oraz losy rodziny – córka Helene zbiegła po wojnie do Szwecji – zostały szczegółowo opisane w źródłach genealogicznych.

Podsumowanie – Leśniczówka Arkońska w czasie

OkresRola i status

1878–1900

Powstanie i budowa jako nowoczesna leśniczówka przy lesie krajobrazowym

Międzywojnie

Kawiarnia–restauracja z werandą i ogrodem dla 400 osób, cel spacerów do wieży Quistorpa

II wojna i post

Dewastacja, rozbiórka zabudowań; pozostały fragmenty ruin

Dzisiaj

Teren leśny z ruinami, punkt historii cyfrowej i geocachingu

 Znaczenie miejsca

Leśniczówka Arkońska była symbolem turystycznego i rekreacyjnego rozwoju rejonu Lasku Arkońskiego na przełomie XIX i XX wieku. Stała się częścią kulturowego krajobrazu Szczecina jako popularny punkt wypoczynkowy: łączyła przyrodę z gastronomią i widokiem na wieżę Quistorpa. Po zniszczeniu w czasie wojny, choć pozostałości nie są okazałe, to historia Forsthause Eckerberg przetrwała dzięki źródłom i pasjonatom historii lokalnej.

 Architektura Leśniczówki Arkońskiej

1. Układ przestrzenny i bryła

Leśniczówka została zbudowana w latach 1878–1879 na wzgórzu Eckerberg, przy brukowanej drodze leśnej. Projekt obejmował centralny budynek główny z przeszkloną werandą i rozległym tarasem ogrodowym, umożliwiającym obsługę nawet 400 gości jednocześnie. Budowla charakteryzowała się mocną, poziomą sylwetką rozciągniętą wzdłuż traktu, a duże oszklone powierzchnie harmonizowały z leśnym tłem.

2. Materiały i konstrukcja

Mur z głazów narzutowych stanowił podstawę ścian, nadając budynkowi rustykalny, „leśny” charakter. Dach prawdopodobnie pokryty był dachówką ceramiczną lub gontem. Betonowe fundamenty podtrzymywały część tarasową i podpiwniczenie Restauracji.

3. Weranda i tarasy

Weranda była oszklona, z dekoracyjnymi słupami i balustradami, które tworzyły lekki kontrast z masywną konstrukcją kamienną. Taras otaczał budynek, prawdopodobnie z uskokami wysokości, schodami terenowymi prowadzącymi w dół do ogrodu i w stronę lasu – co można dostrzec w zachowanych ruinach.

4. Schody i piwnice

Do dzisiaj widoczne są fragmenty kamiennych schodów prowadzące do niższych poziomów, najprawdopodobniej do piwnic i wejścia do schronu. Schron bombowy przed lub w trakcie wojny łączył się z restauracją poprzez betonowy zygzakowany tunel.

5. Elementy dekoracyjne

Choć budynek był użytkowy, nie brakowało zdobień. W skład detali architektonicznych wchodziły drewniane balustrady, oszklenie ornamentowe i tynki z dekoracyjnym wzorem – choć materiałów zachowało się niewiele, w relacjach historycznych pojawia się wzmianka o wysokim poziomie estetyki wnętrza i części dachowej.

6. Wnętrze i funkcjonalność

W części głównej znajdowała się przestronna sala restauracyjna z dużymi oknami zapewniającymi widoki na las i wieżę Quistorpa. Dodatkowo znajdowały się pomieszczenia personelu, pokoje gościnne oraz zaplecze gastronomiczne. Całość projektu była przemyślana jako miejsce integrujące wypoczynek, gastronomię oraz kontakt z naturą.

 Zachowane elementy (ruiny dziś)

Fragmenty ścian z głazów narzutowych – trwałość kamiennej konstrukcji sprawiła, że zachowały się do dziś.
Kamienne schody prowadzące do piwnic i tarasów – częściowo porośnięte ziemią i liśćmi.
Pozostałości tunelu-schowka/schronu – betonowy korytarz z wejściem w lesie.
Ślady fundamentów i piwnic – w obrębie ruin widoczne są zasypane otwory i korytarze.

Prezentujemy najciekawsze zdjęcia, nie rzadko kolorowane przeze mnie.